قرآن کریم نظام حقوقی جامع و کاملی را برای ازدواج و طلاق ترسیم کرده است که هدف اصلی آن حفظ کیان خانواده و کاهش آمار طلاق است. مهمترین دستاوردهای این نظام حقوقی عبارتند از:
۱. اولویت صلح و سازش: قرآن کریم با تعیین مراحل چهارگانه حل اختلاف، تمام تلاش خود را برای جلوگیری از طلاق به کار گرفته و تاکید کرده که صلح و مصالحه از طلاق بهتر است.
۲. تنظیم دقیق حق طلاق: اگرچه حق طلاق به مرد داده شده، اما با قیود و شرایط متعددی مانند محدودیت تعداد (سه طلاق)، محدودیت زمانی (اجتناب از طلاق در زمان نامناسب) و محدودیت در رجوع (تنها در دو طلاق اول)، از سوء استفاده جلوگیری شده است.
۳. حمایت مالی از زنان: قرآن کریم با وضع احکام مهریه، متعه، نفقه در دوره عده و حق دریافت مزد شیردهی، کرامت اقتصادی زنان را در شرایط طلاق تضمین کرده است.
۴. حق پایان دادن به ازدواج برای زنان: قرآن برای اولین بار در تاریخ عربستان، نهاد خلع را معرفی کرد و به زنان حق داد در صورت عدم امکان ادامه زندگی، با پرداخت عوض، خود را از ازدواج ناخواسته آزاد کنند.
۵. عدالت و احسان: تمام احکام طلاق در قرآن مبتنی بر عدالت و احسان است و حتی در شرایط جدایی، رعایت انصاف و نیکوکاری فراموش نشده است.
۶. کراهت شدید طلاق بیدلیل: با وجود جواز شرعی، قرآن و سنت بر کراهت شدید طلاق تاکید کرده و آن را مبغوضترین حلال نزد خداوند معرفی نمودهاند.
در مجموع، نظام حقوقی قرآن در مورد ازدواج و طلاق، نظامی متوازن، عادلانه و انسانی است که در آن حقوق مادی و معنوی زنان به صورت کامل تأمین شده و حتی در شرایط جدایی نیز کرامت انسانی و عدالت رعایت میگردد.