پژوهش های دانشجویی (کتاب، مقاله، ویدیویی و صوتی)


ارتباط برنامه‌ریزی درسی با آیات قرآن کریم
مریم نجاتی، لیلا لشنی
  • نوع پژوهش: مقاله
  • دسته بندی: پژوهش های قرآنی
  • قیمت: رایگان

ضرورت پرداختن به موضوع ارتباط برنامهریزی درسی با آیات قرآن از چند منظر قابل بررسی است. نخست آنکه در عصر حاضر، یکی از دغدغههای اصلی نظامهای آموزشی، تربیت نسلی است که هم از نظر علمی و دانشی و هم از نظر معنوی و اخلاقی توانمند باشد. قرآنکریمدرآیه۱۶۴سورهآلعمرانمیفرماید:«وَکَانَاللََّهُبِکُلَِّشَیْءٍ َعلِیمًا»کهنشاندهندهاهمیتعلمودانشدرنزدخداوند

متعال است. این آیه و آیات مشابه، ضرورت توجه به دانش و یادگیری را در فرهنگ اسلامی تبیین مینماید.

دوم آنکه برنامهریزی درسی در ایران، همواره تحت تأثیر تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بوده است. با توجه به اسلامی بودن نظام جمهوری اسلامی ایران، ضروری است که برنامههای درسی با اصول و مبانی اسلامی هماهنگ باشند. این هماهنگی تنها در حد اضافه کردن دروس دینی به برنامه تحصیلی نیست، بلکه باید در تمامی ابعاد برنامهریزی درسی از جمله اهداف، محتوا، روشها و

ارزشیابی، اصول اسلامی لحاظ گردد.

سوم آنکه در متون دینی و قرآنی، رهنمودهای فراوانی در زمینه تعلیم و تربیت وجود دارد که میتواند راهنمای برنامهریزان درسی باشد. آیاتی مانند «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبَِّکَ الََّذِی خَلَقَ» در سوره علق و «نَحْنُ نُحْیی وَنُمِیتُ وَنَحْنُ الْوَارِثُونَ» در سوره الحجر، همگی بر اهمیت علم و دانش تأکید دارند. بهرهگیری از این رهنمودها میتواند به غنا بخشیدن به برنامههای درسی کمک نماید.

چهارم آنکه در سطح جهانی، توجه به هویت فرهنگی و دینی در برنامههای درسی رو به افزایش است. کشورهای مختلف سعی دارند تا در کنار آموزش علوم و فنون مدرن، ارزشهای بومی و ملی خود را نیز حفظ نمایند. جمهوری اسلامی ایران نیز باید در این راستا گام بردارد و با بهرهگیری از تعالیم قرآنی، هویت اسلامی-ایرانی را در برنامههای درسی تقویت نماید.هدف کلی این تحقیق، بررسی

ارتباط میان برنامهریزی درسی و آیات قرآن کریم میباشد. اهداف جزئی این تحقیق شامل موارد زیر است:

نخست، شناسایی آیات قرآنی مرتبط با مفاهیم آموزشی و تربیتی است. در قرآن کریم، آیات فراوانی وجود دارد که به نحوی با مسائل آموزش و پرورش مرتبط هستند. شناسایی این آیات و استخراج مفاهیم تربیتی از آنها، گام نخست در راستای تحقق اهداف این تحقیق است.

دوم، تبیین اصول و مبانی قرآنی برنامهریزی درسی است. با تحلیل آیات قرآنی میتوان اصولی را استخراج نمود که میتواند مبنای برنامهریزی درسی قرار گیرد. این اصول شامل مواردی مانند توحید، عدالت، علماندوزی، تربیت همهجانبه و توجه به نیازهای فردی و اجتماعی میباشد.

سوم، ارائه راهکارهای عملی برای لحاظ نمودن آیات قرآنی در فرآیند برنامهریزی درسی است. این راهکارها باید به گونهای ارائه شوند که قابل اجرا در نظام آموزشی کشور باشند و بتوانند به بهبود کیفیت برنامههای درسی کمک نمایند.

چهارم، تحلیل نقاط قوت و ضعف نظام برنامهریزی درسی فعلی کشور از منظر قرآنی است. این تحلیل میتواند به شناسایی خلأها و کاستیهای موجود کمک نموده و راهکارهایی برای رفع آنها ارائه دهد.